Tryptyk filmów dokumentalnych – Tarnów. Pierwsze Niepodległe
access_time 2018-11-03 06:33:00
Tarnowskie Centrum Kultury zaprasza w piątek, 8 listopada na pokaz filmów dokumentalnych na temat I wojny światowej w Małopolsce Wschodniej. Zobaczyć będzie można trzy filmy w reżyserii Marka Kołdrasa: „Łowczówek 14”, Operacja 15” oraz „Niepodległość 18”.

Bitwa pod Łowczówkiem była jedną z pierwszych, w której walczyli legioniści. Dziś jest symbolem polskiej drogi do niepodległości. Film dokumentalny „Łowczówek 14” przybliża realia walki legionistów, opowiada o przyczynach starcia, przebiegu i skutkach batalii.  Fragmenty inscenizacji walk w wykonaniu rekonstruktorów uzupełniają wypowiedzi ekspertów oraz archiwalne zdjęcia.  Choć Austriacy, przy boku których walczyli Polacy nie wygrali tej bitwy, Rosjanie zostali na pewien czas zatrzymani. Umożliwiło to rozbudowanie frontu na linii, na której utrzymał się przez kolejne pół roku. Pod Łowczówkiem polscy legioniści pokazali, że są pełnowartościowym wojskiem.

Jak przebiegały przygotowania do największej operacji militarnej I wojny na ziemiach polskich? Jakie znaczenie dla jej rozstrzygnięcia miało lotnictwo i oddziały nazywane protoplastami sił specjalnych? Dlaczego ślady materialne operacji gorlicko-tarnowskiej stanowią osobliwość na skalę światową. Na te i podobne pytania odpowiada film dokumentalny „Operacja 15”. Materiał prócz archiwalnych zdjęć filmowych zawiera też sporo scen rekonstrukcji prezentowanych wątków oraz wypowiedzi ekspertów. Jednym z nich jest prof. Andrzej Chwalba – historyk, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Historycznego. Zwraca on uwagę na zasadniczą rolę artylerii w przełamaniu frontu rosyjskiego. Podkreśla on także znaczenie lotnictwa, prowadzącego obserwacje i dostarczającego informacji o rozłożeniu sił poszczególnych wojsk.

Film „Niepodległość 18” (będzie to jego pokaz premierowy), na podstawie relacji uczestników wydarzeń sprzed wieku pokazuje realia, w których Tarnów jako pierwsze miasto w kraju odzyskiwał niepodległość.  Dokument rozpoczyna przybliżenie uwarunkowań polityczno-społecznych, które doprowadziły do sytuacji, umożliwiającej odrodzenie polskiej państwowości. Przytoczone są wspomnienia i pamiętnikarskie zapiski świadków wydarzeń. Stały się one kanwą rekonstrukcji wielu pokazywanych wątków. Przedstawione są także okoliczności, w jakich zapadały najważniejsze decyzje, dotyczące działań członków Polskiej Organizacji Wojskowej czy Polaków służących w armii austriackiej. Nie zabrakło szczegółów związanych z rozbrajaniem zaborczych wojsk i ustanawiania polskiego dowództwa oraz ewakuacji żołnierzy austriackich.

W programie rozpoczynającego się o godz. 18 pokazu znajdą się także rozmowy z osobami współpracującymi przy powstawaniu materiałów oraz muzyka filmowa na żywo. Bezpłatne wejściówki dostępne są w Tarnowskim Centrum Kultury (Rynek 5).

Komentarze...